Γιόγκα: Εκεί όπου το σώμα θυμάται όσα το μυαλό έχει ξεχάσει

Η μέρα που αποφάσισα να σταματήσω

Το ξυπνητήρι χτύπησε στις επτά, όμως το σώμα μου είχε ξυπνήσει πολύ νωρίτερα. Όχι πραγματικά, αλλά με εκείνον τον γνώριμο τρόπο που ξυπνά πρώτα η ανησυχία, μετρώντας υποχρεώσεις, καθυστερήσεις και μικρές εκκρεμότητες που μέσα στη νύχτα μοιάζουν πάντοτε μεγαλύτερες.

Πριν ακόμη σηκωθώ από το κρεβάτι, είχα κοιτάξει δύο φορές το κινητό μου. Ένα μήνυμα από τη δουλειά, μια υπενθύμιση που είχα αγνοήσει και μια φωτογραφία από κάποια άλλη ζωή, πιο φωτεινή, πιο τακτοποιημένη και ασφαλώς πιο ήρεμη από τη δική μου.

Έξω, η πόλη είχε ήδη αρχίσει να κινείται. Τα λεωφορεία περνούσαν βαριά πάνω στην άσφαλτο, οι μηχανές σταματούσαν ανυπόμονα στα φανάρια και στα πεζοδρόμια οι άνθρωποι βάδιζαν γρήγορα, κρατώντας καφέδες, τσάντες και μια κούραση που κανείς δεν σχολίαζε.

Για χρόνια πίστευα πως έτσι έμοιαζε η κανονική ζωή.

Να ξυπνάς κουρασμένη, να απαντάς σε μηνύματα πριν ακόμη πλύνεις το πρόσωπό σου και να φοράς βιαστικά τα ρούχα σου χωρίς να αναρωτιέσαι αν νιώθεις πραγματικά καλά μέσα σε αυτά. Να περνάς ολόκληρη την ημέρα με τους ώμους σφιγμένους και την αναπνοή κομμένη στη μέση, σαν να μην υπήρχε ποτέ αρκετός χρόνος για μια ολοκληρωμένη εισπνοή.

Εκείνο το πρωινό σταμάτησα έξω από τον μικρό φούρνο της γειτονιάς μου. Περίμενα τον καφέ μου κοιτάζοντας μηχανικά την οθόνη, όταν πρόσεξα μια γυναίκα κοντά στο παράθυρο.

Δεν έκανε τίποτα το ιδιαίτερο. Δεν κοιτούσε το τηλέφωνό της, δεν έψαχνε νευρικά κάτι μέσα στην τσάντα της και δεν έδειχνε ενοχλημένη από την αναμονή. Στεκόταν απλώς εκεί, με τα χέρια χαλαρά γύρω από ένα χάρτινο ποτήρι, σαν να μην υπήρχε κανένας λόγος να βρίσκεται ήδη στην επόμενη στιγμή.

Υπήρχε στον τρόπο της κάτι που είχα ξεχάσει πως υπήρχε: χρόνος.

Δεν αλλάζει τη ζωή σου μέσα σε μία ημέρα

Λίγες ημέρες αργότερα τη συνάντησα ξανά στον ίδιο δρόμο. Αυτή τη φορά κρατούσε ένα στρωματάκι γιόγκα κάτω από το χέρι της. Κατάλαβε ότι το κοίταξα και χαμογέλασε.

«Δεν αλλάζει τη ζωή σου μέσα σε μία ημέρα», μου είπε. «Μπορεί όμως να σου θυμίσει πώς ήσουν πριν αρχίσεις να βιάζεσαι για τα πάντα.»

Η φράση της έμεινε μαζί μου πολύ περισσότερο απ’ όσο περίμενα.

Δεν ήμουν ποτέ ο άνθρωπος που πίστευε πως θα βρει απαντήσεις μέσα από αργές κινήσεις και βαθιές αναπνοές. Προτιμούσα ό,τι μπορούσε να μετρηθεί. Τις λίστες, τα προγράμματα, τους στόχους. Ήθελα να γνωρίζω ότι κάθε προσπάθεια οδηγεί σε ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα.

Η γιόγκα, όμως, δεν λειτουργεί έτσι.

Το πρώτο μάθημα ήταν περισσότερο μια συνάντηση με τον εαυτό μου παρά μια μορφή άσκησης. Έχασα την ισορροπία μου περισσότερες φορές απ’ όσες θα ήθελα να παραδεχτώ, μπέρδεψα τις κινήσεις και κατάλαβα πόσο δύσκολο είναι να μείνεις πραγματικά παρών όταν το μυαλό έχει μάθει να τρέχει συνεχώς μπροστά.

Η δασκάλα πλησίασε διακριτικά και είπε μόνο μία φράση.

Μην προσπαθείς να τα κάνεις όλα σωστά. Προσπάθησε μόνο να είσαι εδώ

Δεν θυμάμαι πόση ώρα κράτησε εκείνο το μάθημα. Θυμάμαι όμως καθαρά την επιστροφή στο σπίτι. Περπατούσα στους ίδιους δρόμους, ανάμεσα στους ίδιους ανθρώπους, όμως κάτι μέσα μου είχε χαμηλώσει την ένταση. Δεν είχε αλλάξει η πόλη. Είχε αλλάξει ο τρόπος που τη διέσχιζα.

Από εκείνη την ημέρα, η γιόγκα έγινε μια μικρή υπόσχεση προς τον εαυτό μου. Όχι γιατί ήθελα να γίνω πιο ευλύγιστη ή πιο δυνατή, αλλά γιατί είχα ανάγκη από λίγες στιγμές μέσα στην εβδομάδα όπου δεν χρειαζόταν να αποδείξω τίποτα.

Σιγά σιγά άρχισα να παρατηρώ πράγματα που μέχρι τότε θεωρούσα ασήμαντα. Την αναπνοή μου. Τον τρόπο που πατούσαν τα πέλματά μου στο πάτωμα. Την ένταση στους ώμους μετά από μια δύσκολη ημέρα. Ακόμη και τα ρούχα που φορούσα απέκτησαν διαφορετική σημασία.

Μέχρι τότε πίστευα ότι τα ρούχα για γιόγκα έπρεπε απλώς να δείχνουν όμορφα. Στην πράξη, όμως, κατάλαβα πως αυτό που έχει μεγαλύτερη αξία είναι να σε αφήνουν να ξεχάσεις ότι τα φοράς. Να ακολουθούν κάθε κίνηση χωρίς να σε πιέζουν, χωρίς να σε ζεσταίνουν υπερβολικά και χωρίς να αποσπούν την προσοχή σου από αυτό που πραγματικά έχει σημασία.

Έτσι άρχισα να αναζητώ περισσότερο τα φυσικά υλικά. Όχι επειδή έγιναν μόδα, αλλά γιατί το σώμα μου είχε αρχίσει να ξεχωρίζει τη διαφορά.

Κάποια στιγμή δοκίμασα για πρώτη φορά ρούχα από μαλλί μερινό

Ομολογώ πως είχα εντελώς λανθασμένη εικόνα. Πίστευα ότι το μαλλί είναι κάτι βαρύ, κατάλληλο μόνο για τον χειμώνα. Πολύ γρήγορα κατάλαβα πόσο διαφορετικό είναι το μαλλί μερινό.

Η αίσθηση πάνω στο δέρμα ήταν σχεδόν ανεπαίσθητη. Το ύφασμα ήταν απαλό, ελαφρύ και ακολουθούσε το σώμα χωρίς να περιορίζει καμία κίνηση. Το πιο εντυπωσιακό, όμως, ήταν ότι προσαρμοζόταν φυσικά στη θερμοκρασία του σώματος. Στην αρχή του μαθήματος ένιωθα άνετα, όταν η πρακτική γινόταν πιο απαιτητική δεν με βάραινε και στο τέλος, την ώρα της χαλάρωσης, διατηρούσε εκείνη τη διακριτική αίσθηση ισορροπίας που τόσο συχνά αναζητούμε χωρίς να το καταλαβαίνουμε.

Ίσως γι’ αυτό τα ρούχα από μαλλί μερινό ταιριάζουν τόσο φυσικά με τη φιλοσοφία της γιόγκα. Δεν προσπαθούν να τραβήξουν την προσοχή. Δεν χρειάζονται υπερβολές για να ξεχωρίσουν. Απλώς συνεργάζονται με το σώμα, αφήνοντάς σε να συγκεντρωθείς στην αναπνοή, στην κίνηση και σε εκείνη τη σπάνια αίσθηση ηρεμίας που έρχεται όταν όλα βρίσκονται στη σωστή τους θέση.

Όταν η φροντίδα γίνεται συνήθεια

Σήμερα δεν πιστεύω ότι η γιόγκα άλλαξε τη ζωή μου από τη μια μέρα στην άλλη. Η ζωή εξακολουθεί να έχει τις ίδιες απαιτήσεις. Υπάρχουν πρωινά που αργώ να ξυπνήσω, ημέρες που οι υποχρεώσεις μοιάζουν ατελείωτες και στιγμές που το μυαλό μου τρέχει πιο γρήγορα απ’ όσο θα ήθελα. Η διαφορά είναι πως τώρα ξέρω να αναγνωρίζω πότε χρειάζομαι μια μικρή παύση.

Δεν αναζητώ πια την τελειότητα. Αναζητώ την ισορροπία. Μερικές βαθιές αναπνοές πριν ξεκινήσει η ημέρα, μια βόλτα χωρίς βιασύνη, ένα μάθημα γιόγκα στο τέλος της εβδομάδας ή ακόμη και λίγα λεπτά σιωπής αρκούν πολλές φορές για να θυμηθώ ότι η ευεξία δεν είναι προορισμός αλλά τρόπος να ζεις.

Με τον ίδιο τρόπο άρχισα να επιλέγω και όσα φοράω. Όχι με βάση τις τάσεις ή το πόσο εντυπωσιακά δείχνουν, αλλά με βάση το πώς με κάνουν να αισθάνομαι από τη στιγμή που τα φοράω μέχρι τη στιγμή που τα βγάζω. Τα φυσικά υλικά απέκτησαν άλλη αξία για μένα, γιατί κατάλαβα πως το σώμα αντιλαμβάνεται πολύ περισσότερα απ’ όσα συνειδητοποιούμε.

Τα ρούχα από μαλλί μερινό έγιναν ένα από εκείνα τα μικρά πράγματα που δύσκολα προσέχεις στην αρχή, αλλά δύσκολα αποχωρίζεσαι αργότερα. Είναι ελαφριά, αναπνέουν μαζί με το σώμα, βοηθούν στη φυσική ρύθμιση της θερμοκρασίας και παραμένουν ευχάριστα είτε η ημέρα ξεκινά με λίγη δροσιά είτε συνεχίζεται κάτω από τον ζεστό ελληνικό ήλιο. Δεν τα συνδέω πλέον με κάποια συγκεκριμένη εποχή του χρόνου· τα συνδέω με την αίσθηση της άνεσης, εκείνης που δεν χρειάζεται να κάνει θόρυβο για να γίνει αισθητή.

Ίσως αυτό να μου δίδαξε τελικά η γιόγκα. Να δίνω μεγαλύτερη σημασία σε όσα δεν φαίνονται με την πρώτη ματιά. Στην ποιότητα μιας αναπνοής, στην ηρεμία ενός πρωινού, στην απαλότητα ενός υφάσματος που κινείται μαζί μου χωρίς να ζητά την προσοχή μου.

Κάποτε πίστευα ότι η φροντίδα του εαυτού μου απαιτούσε μεγάλες αλλαγές. Σήμερα ξέρω ότι ξεκινά από τις πιο μικρές αποφάσεις. Από τον τρόπο που στέκομαι απέναντι στον εαυτό μου, από τις συνήθειες που επιλέγω να κρατήσω και από τα πράγματα που με συνοδεύουν καθημερινά.

Γιατί, στο τέλος της ημέρας, η γιόγκα δεν έχει να κάνει μόνο με τις στάσεις του σώματος. Είναι ένας διαφορετικός τρόπος να κατοικείς μέσα σε αυτό. Και όταν νιώθεις πραγματικά άνετα μέσα στο ίδιο σου το σώμα, όλα τα υπόλοιπα βρίσκουν, σχεδόν αθόρυβα, τη θέση τους.